Twintig vragen die elke ondernemer stelt.

Een KvK-inschrijving maakt u niet automatisch ondernemer voor de inkomstenbelasting: de Belastingdienst kijkt onder meer naar zelfstandigheid, winstverwachting, opdrachtgevers en ondernemersrisico. Voldoet u niet aan de voorwaarden, dan kunnen uw inkomsten bijvoorbeeld vallen onder ‘resultaat uit overige werkzaamheden’.

Bron: Belastingdienst, ondernemerschap

Het bedrag hangt af van uw belastbare winst, andere inkomsten, aftrekposten en heffingskortingen; er is daarom geen vast reserveringspercentage dat voor iedereen klopt. Maak een schatting via een voorlopige aanslag en houd daarnaast rekening met de afzonderlijke inkomensafhankelijke bijdrage Zvw.

Kosten die binnen redelijke grenzen nodig zijn voor uw onderneming zijn in beginsel aftrekbaar, zoals zakelijke huur, software en advieskosten. Privé-uitgaven zijn niet aftrekbaar en voor bijvoorbeeld maaltijden, representatie en boetes gelden beperkingen of uitsluitingen.

Bron: Belastingdienst, zakelijke kosten

Btw die u afdraagt of als voorbelasting kunt terugvragen, telt normaal gesproken niet mee in uw omzet of kosten voor de inkomstenbelasting. Niet-aftrekbare btw telt wel mee in de kosten of aanschafwaarde; bij deelname aan de KOR berekent u geen btw en kunt u betaalde btw doorgaans niet terugvragen.

Bron: Belastingdienst, kosten met of zonder btw

U betaalt inkomstenbelasting over uw belastbare winst, ongeacht hoeveel geld u naar privé overmaakt. Privéopnamen zijn geen zakelijke kosten en privéstortingen zijn geen omzet; u verwerkt ze als veranderingen van uw ondernemingsvermogen.

Bron: Belastingdienst, privéonttrekkingen en privéstortingen

U moet minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan uw onderneming(en) besteden en doorgaans meer tijd daaraan besteden dan aan ander werk; voor starters geldt een uitzondering op die tweede eis. Ook administratie, acquisitie en offertes tellen mee, mits u de uren aannemelijk kunt maken met bijvoorbeeld een urenregistratie en agenda.

Bron: Belastingdienst, urencriterium

U hebt recht op zelfstandigenaftrek als u ondernemer voor de inkomstenbelasting bent en aan het urencriterium voldoet. Bij onvoldoende winst kunt u het ongebruikte deel onder voorwaarden in de volgende negen jaar verrekenen; als u recht hebt op startersaftrek, geldt de beperking tot de winst niet.

Bron: Belastingdienst, zelfstandigenaftrek

U krijgt startersaftrek als u recht hebt op zelfstandigenaftrek, in minimaal één van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer was en in die periode maximaal twee keer zelfstandigenaftrek toepaste. De startersaftrek bedraagt in 2026 € 2.123, of € 1.062 als u aan het begin van het jaar de AOW-leeftijd hebt bereikt.

Bron: Belastingdienst, startersaftrek

De mkb-winstvrijstelling bedraagt in 2026 12,7% van uw winst na ondernemersaftrek en vereist geen urencriterium, maar wel ondernemerschap voor de inkomstenbelasting. Bij verlies werkt de vrijstelling omgekeerd: het fiscaal verrekenbare verlies wordt kleiner.

Bron: Belastingdienst, mkb-winstvrijstelling

Lopende zakelijke uitgaven trekt u doorgaans direct af; bedrijfsmiddelen die meerdere jaren meegaan schrijft u meestal over hun gebruiksduur af. Een bedrijfsmiddel van minder dan € 450 mag u direct aftrekken, waarbij u terugvraagbare btw buiten de aanschafkosten laat.

Bron: Belastingdienst, afschrijven

Voor geschikte bedrijfsmiddelen kunt u naast afschrijving recht hebben op kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA), afhankelijk van uw totale jaarlijkse investeringen; aankopen onder € 450 tellen daarvoor niet mee. Voor bepaalde energie- en milieu-investeringen bestaan aanvullende regelingen, waarvoor onder meer tijdige melding bij RVO nodig is.

Bron: Belastingdienst, investeringsaftrek

Voor zover u fiscaal mag kiezen, hangt de voordeligste behandeling af van onder meer de autokosten, waarde en het zakelijke en privégebruik. Bij een privéauto trekt u in 2026 € 0,25 per zakelijke kilometer af (€ 0,23 in 2025); bij een zakelijke auto trekt u de werkelijke kosten af, met doorgaans bijtelling tenzij u maximaal 500 privékilometers per jaar kunt aantonen.

Bron: Belastingdienst, autokosten en kilometeraftrek

De kosten van een gewone werkplek of werkkamer thuis zijn meestal niet aftrekbaar. Aftrek is slechts in beperkte situaties mogelijk, onder meer afhankelijk van de zelfstandigheid van de ruimte, het inkomen dat u daar verdient en de fiscale behandeling van de woning.

Bron: Belastingdienst, werkruimte in de woning

Bij gemengd gebruik trekt u in beginsel alleen het zakelijke deel af, onderbouwd met een redelijke verdeling van het gebruik. Voor zakelijke maaltijden en representatie geldt bovendien een aftrekbeperking: u kunt als IB-ondernemer doorgaans kiezen tussen toepassing van een drempel en aftrek van 80% van deze kosten.

Bron: Belastingdienst, aftrekbeperkingen

U rekent opbrengsten en kosten doorgaans toe aan het jaar waarop de geleverde prestaties en uitgaven betrekking hebben, niet simpelweg aan het jaar van betaling. Een nog onbetaalde factuur kan dus al meetellen in uw winst, terwijl vooruitbetaalde kosten soms over meerdere jaren moeten worden verdeeld.

Bron: Belastingdienst, jaarwinst en balans

Het urencriterium en de ondernemersaftrek worden per vennoot of maat beoordeeld; bij bepaalde samenwerkingsverbanden met familieleden tellen ondersteunende uren niet mee. Voor de KIA tellen de investeringen van het samenwerkingsverband mee bij het bepalen van de aftrek, waarna de aftrek per deelnemer wordt berekend volgens de toepasselijke verdeling.

Bron: Belastingdienst, urencriterium en KIA bij samenwerkingsverbanden

Uw belastbare ondernemingswinst, loon en belastbare uitkeringen komen samen in box 1, waarbij eerder ingehouden loonheffing wordt verrekend met uw uiteindelijke belasting. Uren voor meerdere ondernemingen mag u optellen voor het urencriterium, maar werk in loondienst kan invloed hebben op de eis dat u meer tijd aan uw ondernemingen besteedt dan aan ander werk.

Bron: Belastingdienst, box 1-inkomsten en urencriterium

Stortingen voor een kwalificerende lijfrente zijn bij een pensioentekort aftrekbaar binnen uw jaar- en reserveringsruimte. Premies voor een AOV met periodieke uitkeringen zijn doorgaans aftrekbaar in uw privéaangifte, en een meewerkende fiscale partner kan onder voorwaarden recht geven op meewerkaftrek of aftrek van een zakelijke arbeidsbeloning.

Bron: Belastingdienst, lijfrente, AOV en meewerkende partner

Een ondernemingsverlies wordt eerst verrekend met positief box 1-inkomen uit hetzelfde jaar, zoals loon. Blijft uw totale box 1-inkomen negatief, dan wordt dat verlies verrekend met positief box 1-inkomen uit de drie voorafgaande en vervolgens de negen volgende jaren.

Bron: Belastingdienst, verlies uit onderneming

Bij stoppen, verkoop of uittreden kan stakingswinst ontstaan door bijvoorbeeld goodwill, meerwaarde van bedrijfsmiddelen en het vrijvallen van fiscale reserves. Daarover betaalt u in beginsel inkomstenbelasting, maar stakingsaftrek, een lijfrente of een doorschuifregeling kan onder voorwaarden de heffing verminderen of uitstellen.

Bron: Belastingdienst, stakingswinst